Ένας μηχανισμός ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων για την πόλη της Αθήνας

Δυόμιση χρόνια από το ξεκίνημα της προσφυγικής και μεταναστευτική κρίσης, η Αθήνα έχει πλέον συσσωρευμένη εμπειρία και τεχνογνωσία σε επίπεδο αστικού προγραμματισμού. Πέρα των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που εκ των πραγμάτων ανέπτυξαν πλούσια δράση, ένα μεγάλο κομμάτι των υπηρεσιών του δήμου ανταποκρίθηκαν με επιτυχία σε μια πρωτόγνωρη ανθρωπιστική κρίση εν μέσω μιας περιπλεγμένης θεσμικά κατάστασης.

Η αναγκαιότητα

Ενώ οι προσπάθειες ολοένα και περισσότερο προσανατολίζονται προς την κοινωνική ενσωμάτωση προσφύγων και μεταναστών, είναι κοινή παραδοχή ότι ακόμα και ένας μικρός έκτακτος αριθμός νέων αφίξεων στην πόλη χωρίς τον κατάλληλο προγραμματισμό μπορεί να βραχυκυκλώσει τις υπηρεσίες. Συνεπώς πέρα από την αναγνώριση βέλτιστων πρακτικών και την καταγραφή παραλείψεων κατά την πρώτη φάση της επείγουσας κατάστασης του 2015-2016, απαραίτητη είναι και η κωδικοποίηση των ενεργειών που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός κλιμακωτού συστήματος προετοιμασίας που αναγνωρίζει τα πρώιμα σημάδια μιας επερχόμενης κρίσης και προσαρμόζεται έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί με επιτυχία.

Η μεθοδολογία

Ο Οδηγός για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός Μηχανισμού Ετοιμότητας, Συντονισμού και Διαχείρισης Κρίσεων για έκτακτες ή αυξητικά κλιμακούμενες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές στην πόλη της Αθήνας εκπονήθηκε με πρωτοβουλία του Αντιδημάρχου Μεταναστών, Προσφύγων και Δημοτικής Αποκέντρωσης και της Επικεφαλής Αστικής Ανθεκτικότητας της Αθήνας. Υλοποιήθηκε υπό την επίβλεψη του Κέντρου Συντονισμού του δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων, με την οικονομική υποστήριξη του Γραφείου Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECHO) και την τεχνική υποστήριξη της ΜΚΟ International Rescue Committee. Για την υλοποίηση του έργου, συστάθηκε μια ειδική Ομάδα Εργασίας (Τask Force). Συγκεκριμένα, την ομάδα απαρτίζουν η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το Γραφείο Ανθεκτικότητας του δήμου Αθηναίων και η Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας.

Επίσης, αποφασίστηκε η διοργάνωση δυο εργαστηρίων (workshops) στον χώρο του Orange Groove, που παραχωρήθηκε δωρεάν από την Ολλανδική Πρεσβεία στην Αθήνα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Δήμου, του Γραφείου Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Αττικής, του Γραφείου Υποδοχής και Ταυτοποίησης, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων με στόχο τον εντοπισμό πρακτικών σεναρίων κρίσεων και αξιολόγησης κινδύνου και τον προσδιορισμό προπαρασκευαστικών ενεργειών και δράσεων έγκαιρης προετοιμασίας. Τα συμπεράσματα των εργαστηριών εντάχθηκαν στην τελική μελέτη, η οποία περιέχει προτάσεις για τη θεσμική ενσωμάτωση ενός σχεδίου αντιμετώπισης κρίσεων στις δομές και τις δράσεις της πόλης.

Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα

Επιδιώκεται η εισαγωγή αν όχι η εδραίωση της έννοιας της προετοιμασίας και αντιμετώπισης μεσαίων και μεγάλων μικτών μεταναστευτικών ροών στον διοικητικό μηχανισμό και στους επιχειρησιακούς βραχίονες του δήμου της Αθήνας. Σε κάθε περίπτωση η κουλτούρα της έγκαιρης προετοιμασίας για έκτακτες καταστάσεις είναι βασικό κομμάτι της Στρατηγικής Αστικής Ανθεκτικότητας 2030 για την πόλη της Αθήνας.